De ov-chipkaart: wat zeggen de Britten erover?

De landelijke invoer per 1 januari 2009 van de ov-chipkaart lijkt definitief verkeken na een contra-expertise van de Royal Holloway University of London over de beveiliging van het systeem. Eerder concludeerde TNO juist dat de invoer gewoon door kan gaan. Na het tegenrapport vraagt staatssecretaris Tineke Huizinga zich nu ’in alle ernst af‘ of januari 2009 een haalbare kaart is. Toch onderschrijft Londen het overgrote deel van TNO‘s analyse. Het verschil is vooral een kwestie van interpretatie.

Sinds cryptografie-experts van onder meer de Universiteit van Virginia in december aankondigden het Crypto-1-algoritme van de Mifare Classic-NFC-technologie te hebben ontcijferd, staat de toekomst van de ov-chipkaart op losse schroeven. Het algoritme bleef tot nu toe geheim, maar met kennis over de werking zijn wellicht kraakmethoden te ontwerpen. In allerijl gaf Huizinga TNO opdracht onderzoek te doen naar de veiligheid van de chipkaart. Die kwam binnen zes weken met een conclusie: de technologie is niet meer toereikend en moet vervangen worden. Dat kan echter volgens TNO best over een termijn van twee jaar, zolang er aanvullende veiligheidsmaatregelen komen. Het uitvoeren van een chipkraak zou tot het verstrijken van die termijn te weinig opleveren. De gegevens van de reiziger zijn sowieso niet te achterhalen. De sporadische gevallen waarbij een klant wel monetaire schade ondervindt, kunnen de vervoersbedrijven vergoeden.

De contra-expertise interpreteert dat anders. Het onderzoek werd uitgevoerd door de Information Security Group aan de Londense universiteit, in samenspraak met TNO en Trans Link Systems. Volgens de Britten loopt het imago van de ov-chipkaart ernstige averij op door alle negatieve berichtgeving. De reiziger verliest daardoor zijn vertrouwen in de draadloze pas. Dat en de hinder die de klanten ondervinden bij fraudegevallen laten de schrijvers van het rapport zwaarder tellen dan TNO doet. Bovendien zou TNO de snelle ontwikkelingen in het cryptografische gemeenschap over het hoofd gezien hebben. ’De veiligheid van cryptografische algoritmes heeft de reputatie om uiteen te vallen als deze eenmaal blootgesteld wordt aan de kritische blik van de cryptografische gemeenschap‘, zo stelt het rapport. Inderdaad kon de Digital Security-groep van de Radboud Universiteit in Nijmegen de afgelopen maanden steeds verfijndere aanvallen verzinnen. Afgelopen weekend brachten de onderzoekers naar buiten dat ze de kaart binnen enkele seconden met een gewone laptop en een NFC-uitlezer kunnen kraken en kopiëren. Dat maakt grootschalige fraude mogelijk, zo stelt RU-hoogleraar Bart Jacobs.