Miljoenensubsidie voor Noord-Nederlands dataminingprogramma

Met een financiële injectie van 32 miljoen euro is aan de Rijksuniversiteit Groningen het vierjarige Target-programma afgetrapt. Het project ontwikkelt methodes om zeer grote hoeveelheden data inzichtelijk te maken, bijvoorbeeld van sensornetwerken, astronomieobservatoria en jarenlange medische meetgegevens en DNA-profielen. Bij Target zijn naast de RUG het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), Astron, IBM, Heeii, Oracle en Task24 betrokken. Zij brengen samen de helft van het bedrag in. De andere helft komt van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) en de provincies Drenthe en Groningen. De initiatiefnemers hopen dat er zich veel MKB‘ers bij het programma zullen aansluiten. Een aanzienlijk deel van de investering, tussen de zes en tien miljoen euro, wordt gebruikt voor de bouw van een datacentrum met capaciteit vanaf ver boven de honderd petabyte. Als het aan de initiatiefnemers ligt, groeit het project de komende tien jaar uit tot een fysiek kenniscentrum met honderden arbeidsplaatsen.

Het programma is een uitvloeisel van het Europese Astro-Wise-project (Astronomical Wide-field Imaging System for Europe), dat wordt geleid door de universiteit Groningen. ’Vanuit de astronomieonderzoeksschool Nova zijn we rond 2000 begonnen met het bouwen van een 256 megapixel CCD-camera voor optische astronomie‘, doet astronomiehoogleraar Edwin Valentijn de ontstaansgeschiedenis uit de doeken. ’Die moet in Chili driehonderd nachten per jaar om de paar minuten een foto maken van de hemel, tien jaar lang. Dat levert dus honderden terabytes aan gegevens op. Daarom zijn we heel vroeg begonnen met systemen om dat verwerken.‘ Hiervoor werd een speciaal datacentrum in het leven geroepen, Omegacen. Dit onderzoek leidde tot een nieuwe aanpak om deze grote hoeveelheden data op te slaan en te verwerken, die uiteindelijk werd geïmplementeerd in het Astro-Wise-informatiesysteem. Een van de Target-doelen is om deze academische methoden en gereedschappen geschikt te maken voor commercieel gebruik.

Make-systeem

Data worden doorgaans door een pijplijn gehaald om tot een resultaat te komen: kalibreren, bewerking, analyse, et cetera. De oorspronkelijke gegevens verdwijnen vervolgens in een hoekje. Steeds vaker is het echter nodig of gewenst om met ’levende‘ data om te gaan. De wereld om ons heen wordt steeds meer uitgerust met sensoren die over langere tijd data blijven verzamelen. Ook worden analysemethodes steeds bijgeschaafd. ’Denk aan het IJkdijk-project, een dijk vol met sensoren waarmee je bijvoorbeeld dijkdoorbraken moet kunnen voorspellen‘, zegt Gert-Jan van Dijk, een van de initiatiefnemers en directeur van de nieuw opgerichte Target Holding, dat voor de valorisatie van de resultaten verantwoordelijk wordt. In dit soort grote hoeveelheden gegevens moeten analisten vissen naar de interessante trends en ontwikkelingen.