Radioastronomie-instituut Astron en IBM in Zürich zetten in Dwingeloo een onderzoekscentrum op poten voor onderzoek naar nieuwe computerparadigma‘s voor het verwerken van big data. In totaal is er 32,9 miljoen euro beschikbaar voor het Dome-project: 15 miljoen van ELI, de rest komt van de provincie Drenthe en de projectpartners. Deze kennis moet direct ten goede komen aan het bedrijfsleven, vertelt Marco de Vos, managing director van Astron. ’De kennis moet via een gebruikersplatform beschikbaar komen. Het is niet de bedoeling dat dit een bilateraaltje blijft. We willen hier een breed netwerk omheen bouwen met mkb‘ers, kennisinstellingen en buitenlandse partners.‘ Een handvol middelgrote en kleine bedrijven heeft zich volgens hem aangesloten, hoewel hij nog geen namen wil noemen totdat de contracten zijn getekend.
Het onderzoek is in eerste instantie bedoeld voor de gigantische hoeveelheden data die de Square Kilometre Array (Ska) zal opleveren. Deze radiotelescoop wordt het komende decennium gebouwd in Australië of Zuid-Afrika en zal naar schatting een exabyte aan gegevens per dag genereren, ofwel twee keer de hoeveelheid data die dagelijks over het internet vloeien. ’De Ska zit nu in de preconstructiefase. Voor een heleboel onderdelen is nog veel onderzoek nodig, onder meer naar hoe we die data economisch en ecologisch verantwoord kunnen verwerken‘, legt De Vos uit. ’Ska heeft hele extreme eisen. Dat staat als punt op de horizon en daar gaan wij de volgende generatie aan technologie voor ontwikkelen. De Googles en Amazons van de wereld hebben dit over een jaar of tien echt nodig. Op korte termijn kunnen mkb‘ers snel manieren vinden om met complexe gegevens om te gaan.‘
Het center for exascale technology, dat bij Astron wordt ondergebracht, wordt bemand door wetenschappers van Astron en IBM en gaat de komende tijd promovendi en postdocs werven. De Lofar-radiotelescoop zal als benchmark dienen en als onderdeel van het project worden uitgebreid. Ook de Zuid-Afrikaanse Meerkat-radiotelescoop wordt ingezet als benchmark.

