Tijdens zijn keynote op het STW.ICT-forum 2010 – 18 en 19 november in Veldhoven – belicht Patrick Dewilde een onderwerp dat veel ontwerpers links laten liggen: de ethiek. Hoe moet je je gedragen als ontwerper, in de Socratische zin? Dewilde betoogt dat designers zichzelf op drie terreinen aan de tand moeten voelen: professioneel, sociaal en gedragsmatig.
Socrates was mogelijk de eerste die de ethische vraag stelde: ’Hoe moet ik leven?‘ De eenvoud van de vraag verbergt voor filosofen al meteen de eerste problemen. Wat bedoel je met ’moeten‘? En hoe leef je het best? Wat Socrates bedoelde, is echter zeer duidelijk voor wie de moeite neemt de relevante dialogen te lezen.
Socrates‘ wantrouwen voor woorden komt in veel van zijn gesprekken tot uiting. Hij vindt ze dwingend en beperkend. Hij stelt daar de Socratische dialoog tegenover. Beroemd is het debat met Glaucoon over het verschil tussen ’kennis‘ en ’opinie‘. Beide heren slagen erin door geleidelijke, constructieve vraagstelling, door woord en tegenwoord, de inzichten achter de woorden dieper te verkennen. Kort samengevat, haal ik eruit dat ’opinie‘ iets persoonlijks is en moeilijk kan worden getoetst en dat ’kennis‘ gaat over confrontatie met de realiteit en kan worden verantwoord. Van meet af aan voegde Socrates er een belangrijk element aan toe: constructief tegenspreken met eerbied voor de tegenstander. Het doel is niet om je gelijk te halen maar om dieper te verkennen.
This article is exclusively available to premium members of Bits&Chips. Already a premium member? Please log in. Not yet a premium member? Become one for just €20 for the first year and enjoy all the benefits.
