Geachte meneer Barroso, beste José Manuel,

Via dit schrijven wil ik je van harte feliciteren met het European Institute of Innovation and Technology. Zoals sommige media het omschreven, de kroon op je werk. En inderdaad, het is niet niks om even een fonkelnieuw topinstituut uit de grond te stampen. Zeker in de halsstarrige brij van de Europese regelgeving en besluitvorming. Het feit dat het instituut deze zomer al van start kan, koud 2,5 jaar na het eerste voorstel, is een prestatie van formaat.

Het gaat natuurlijk lekker vlot omdat er geen schop de grond in gaat en geen salarisonderhandelingen worden gevoerd met topwetenschappers. Het EIT wordt immers een virtueel netwerkinstituut van bestaande instellingen. Toegegeven, beste José Manuel, dat is niet helemaal jouw idee. Jij dacht oorspronkelijk meer aan een instituut van steen en cement met een dikke portemonnee. De beste onderzoekers en studenten zouden daar ongedwongen hun ding kunnen doen. Een soort van MIT. Dat is wel een beetje de droom van veel Europese wetenschappers, om de over de middenmoot versnipperde financiering om te leiden naar een enkele topper. In Europa zijn rond de twee duizend instituten die zich met onderzoek willen bezighouden.

Maar de bezwaren daartegen waren te groot. Waar zou het ding bijvoorbeeld moeten komen? Dat is een heet hangijzer in ons gefragmenteerde Europa, waar het ik-gevoel nog altijd over het wij-gevoel regeert, zeker met zo‘n duur prestigeproject. Neem nu de locatie voor de experimentele fusiereactor Iter, daar is wel een paar jaar steggelen en koehandel overheen gegaan voordat Frankrijk aan het langste eind trok. Zelfs het Europese Parlement kan maar niet kiezen tussen Brussel en Straatsburg. Zie, al voordat je je EIT-plannetjes had ingediend, stonden er politici als aasgieren klaar om het naar hun land te halen. En dan de financiering. Want zo‘n instituut kost natuurlijk goudgeld. En dat zou weggehaald moeten worden bij de bestaande onderzoeksfinanciering, zoals de succesvolle kaderprogramma‘s.