Goed behandelen van softwarearchitectuur

In Bits&Chips 12, 2008, vraagt Hans Sassenburg zich af of de junior architecten, vers van de universiteit of hogeschool, de theorie van architectuur en haar toepassing wel kennen. Volgens hem zijn er maar weinig universiteiten en hogescholen die het onderwerp softwarearchitectuur goed behandelen. Ik voel me rechtstreeks aangesproken. Ik geef dit vak inmiddels al een jaar of acht, zowel bij de opleiding Informatica van de Vrije Universiteit als aan de Professional Masters Software Engineering, die de HVA, UvA en VU gezamenlijk verzorgen. Het vak is zeer succesvol en studenten waarderen het hogelijk.

Wat is nu belangrijk in softwarearchitectuur? Wat moeten studenten kennen en kunnen als ze dit vak hebben gevolgd? Het antwoord hangt af van je definitie van softwarearchitectuur. Tot niet zo lang geleden werd softwarearchitectuur vooral gezien als ’de globale structuur van een systeem‘. De globale structuur van de oplossing dus. Deze wordt vastgelegd in een of meer views, zeg maar tekeningen van de oplossing. Bij een gebouw zijn er verschillende overzichten: een voor de elektricien, een voor de loodgieter, enzovoort. Op dezelfde manier kan het nuttig zijn verschillende representaties van een softwarearchitectuur te maken. Niet alleen een weergave van de globale structuur in termen van componenten en verbindingen daartussen, maar ook een tekening die zich concentreert op beveiligingsaspecten of een die aangeeft welke onderdelen op welke hardware zullen worden geplaatst. Verschillende belanghebbenden zijn gebaat bij verschillende representaties.

Steeds meer beginnen we ons te realiseren dat niet alleen de oplossing, maar vooral ook de beslissingen daarachter, het waarom van die oplossing, belangrijk is. Het is leuk om te weten dat er bij een systeem is gekozen voor een oplossing bestaande uit drie lagen. Zeker zo belangrijk is het om te weten wat de achtergronden zijn van die keuze. Waarom geen twee of vier lagen?