Niemand hield het eigenlijk voor mogelijk dat magneten kunnen ompolen met behulp van licht. De conventionele wijsheid is dat daar een tweede magneet voor nodig is. Theo Rasing kreeg dan ook reacties vol ongeloof uit de hele wereld toen zijn publicatie deze zomer verscheen in Physical Review Letters. Op de cover nog wel. ’De huidige op thermodynamica gebaseerde theorieën hebben er eigenlijk geen verklaring voor. Maar onze resultaten staan als een huis‘, aldus de Nijmeegse hoogleraar Experimentele Vastestoffysica.
De ontdekking van Rasings groep samen met Japanse collega‘s trok buiten de fundamentele natuurkunde vooral de aandacht vanwege de toepassingsmogelijkheden. De methode lijkt namelijk heel geschikt om het schrijfmechanisme in harddisks flink te versnellen. In de huidige generatie harde schijven gebeurt dat – niet onverwacht – met een elektromagneet. Een stroomstootje in de schrijfkop veroorzaakt een magneetveld dat een magnetisch domeintje in de disk een draai van 180 graden geeft. De oriëntatie van de magneetjes laat zich vertalen in de bits.
’Dat proces neemt enkele nanoseconden in beslag‘, vertelt Rasing. ’Dat is behoorlijk snel. Maar volgens sommigen zit deze methode al aan zijn limiet.‘ De Nijmeegse manier maakt echter gehakt van de elektromagnetische ompoling. ’Wij schakelen in 40 femtoseconden (10-15 seconden), ruwweg een factor honderdduizend sneller dus. Een gezaghebbende natuurkundige in Stanford had de ondergrens op 2 picoseconden (10-12 seconden) gelegd. Dat was echter gebaseerd op experimenten waar geen licht bij betrokken was.‘ Het is alsof het wereldrecord hoogspringen in een klap met een meter wordt verbeterd.


