The design of intelligence

In de publieke media heeft een flinke discussie gewoed over ’intelligent design‘. Biologen en creationisten bestookten elkaar met fossielen, DNA en citaten uit de bijbel. Ik denk dat het tijd wordt dat wij, elektronici en informatici, ook even ons steentje bijdragen. Wij zijn al jaren bezig, mogelijk niet met ’intelligent design‘ maar wel met het ontwerpen van intelligentie, want als elektronica en informatica ergens over gaan dan is het wel over het brengen van intelligentie in een apparaat.

De elektro-informaticus heeft de wereld bevolkt met een grote variëteit aan nieuwe wezens die net als de ouderwetse planten en dieren nuttig zijn voor de mens: de radio, de tv, de computer, de MRI, het mobieltje en zelfs die ongeziene micro-elektro-organismen die zorgen voor het ontsteken van de kaarsen in onze auto‘s, het niet overlopen van de wasautomaat, het op temperatuur houden van de koelkast en het vasthouden van ons broodje terwijl het nog in de broodrooster zit. Maar zijn die elektronische wezens intelligent? Ik hoor u zeggen: ’Natuurlijk niet, zij implementeren slechts een functie die wij hebben bedacht, en ze weten zelf niet eens dat zij bestaan.‘ Maar toch. Samen vormen ze het internet, en het ziet ernaar uit dat meer en meer chips zich aansluiten. Is het internet intelligenter dan zijn onderdelen en gebruikers (uzelf inbegrepen)?

Iedere nanoseconde gebruikt vrijwel iedere computer de stelling van Pythagoras (het ezelsbruggetje), en ik hoor u al zeggen: ’Dat maakt die computer toch niet intelligent.‘ Maar wat te denken van de vele ontwerp-, simulatie- en evaluatieprogramma‘s die gebruikmaken van de stelling van Pythagoras? ’Die zijn ooit eens door een mens ontworpen.‘ En wat van intelligente programma‘s die andere programma‘s maken, zoals chipcompilers of compilergeneratoren? ’Ooit heeft een mens ze bedacht.‘ Natuurlijk, maar ik ken veel gevallen waar de programma‘s niet zijn ontwikkeld door een enkele mens maar door een forse en disjuncte collectie van mensen en computers, om niet te spreken van programma‘s die fouten uit het menselijk bedenken van programma‘s hebben gehaald – ik durf de stelling wel aan dat de gezamenlijkheid intelligenter is dan de delen apart, en dat ligt niet alleen aan de menselijke participatie.