L.M. vraagt:
Ik ben directeur bij een klein softwarehuis. Sinds kort ben ik op zoek naar een ervaren softwarearchitect. Het valt niet mee geschikte kandidaten te vinden. Ik ontving maar weinig reacties op de vacature in de plaatselijke krant. Veel sollicitanten hebben niet het gewenste niveau. Een kandidaat sloot wel goed aan op het profiel. Ik had echter wat bedenkingen bij zijn cv. Hij behaalde zijn Ph.D. Computerengineering aan een internetuniversiteit maar is niet duidelijk over zijn precieze onderzoek. Ook vertoont zijn carrière nogal wat rare sprongen. Hij schiet van beginnende programmeur naar softwarearchitect bij een grote organisatie. Wat moet ik met de sollicitatie aan? Zal ik hem toch maar uitnodigen voor een gesprek?
De headhunter antwoordt:
De kans dat je via een advertentie in een plaatselijke krant een softwarearchitect kunt werven is natuurlijk bijzonder klein. Mede vanwege de relatieve schaarste van goede kandidaten voor deze functie is een nader onderzoek zeker aan te raden.
Wat betreft de ontvangen sollicitatie moeten we twee dingen onderscheiden: de vraag naar zijn technische geschiktheid, en de vraag naar zijn moraliteit. Rond internetuniversiteiten hangt nu eenmaal een zweem van fraude en bedrog. Volgens het Nuffic is er een levendige internethandel in academische nepdiploma‘s. In mijn praktijk ben ik het nog maar zelden tegengekomen, waarschijnlijk omdat je in de technologiesector zo door de mand valt met fake verhalen. Voor een gering bedrag kun je echter een academisch diploma kopen van bijvoorbeeld de Harrington University in de VS, de Hartley University in Engeland of bij het Moscow State Institute in Rusland. Op internet zijn de aanbieders eenvoudig te vinden. Ook melden ze zich ongevraagd in de vorm van spam. De degree mills zijn er in twee soorten. Er zijn er die nepdiploma‘s te koop aanbieden zonder dat je er iets voor hoeft te doen, behalve betalen. Een diploma van Harvard, Insead of elke willekeurige instelling is zo zonder verspilling van zweetdruppels te bemachtigen. Door de huidige geavanceerde apparatuur zijn de vervalsingen vaak niet meer van echt te onderscheiden.
Er zijn ook diplomaverkopers waar de nep er iets minder dik bovenop ligt. Zij hechten blijkbaar toch aan een schijn van echtheid en verlangen niet alleen geld, maar ook prestaties. Nou ja, prestaties. Die websites presenteren zich als een heuse universiteit die er een punt van maakt om niet alleen boekenkennis te belonen, maar ook levens- en/of werkervaring. Die kun je er omzetten in een academisch diploma.
Vaak doen ze aan distance learning, net als in Nederland de volstrekt serieuze Open Universiteit. Soms is je ervaring niet helemaal genoeg en moet je nog iets doen. Een paper schrijven bijvoorbeeld. Voordat je de kandidaat-architect aan je bureau bestelt, kun je op internet onderzoek doen over de status van de universiteit die hij vermeld. Indien het een niet-geaccrediteerde opleiding is zou ik hem hiermee confronteren en vragen waarom hij deze ’prestatie‘ op zijn cv vermeldt en hoe hij aan de titel gekomen is. Ook zou ik gedetailleerde informatie vragen over het promotieonderzoek, proefschrift en promotor. Tevens zou ik bij hem uitgebreid informeren over het verbluffend steile carrièreverloop. De antwoorden op deze vragen zijn doorslaggevend voor het eindoordeel.
Indien de kandidaat een nepdiploma heeft vermeld op zijn cv zou ik hem vrijwel zeker afwijzen op een bedenkelijke ethische moraal. Alleen een uitzonderlijke en geloofwaardige verklaring kan hem dan nog redden. Voor het overige wijkt de procedure niet af van het gangbare. Indien de uitkomst negatief voor je is, zit er niets anders op dan je te beraden op vervolgstappen: ga je opnieuw adverteren, of haal je er een specialist bij?
