Innovatieraket

Een researchsucces is alleen een succes als het een business-succes is. Aldus het voltallige researchmanagement van Philips begin jaren negentig, toen het de contractresearch invoerde in zijn onderzoeksorganisatie. Decennialang hadden concerndivisies ‘belasting’ betaald om het Philips Natuurkundig Laboratorium te financieren, maar van de directie moest het befaamde lab voortaan twee derde van zijn inkomsten gaan halen uit onderzoek op bestelling. Dit natuurlijk zeer tegen de zin van de onderzoekers, die gewend waren zo vrij als een vogeltje te zijn.

Staat hun hedendaagse universitaire collega’s iets vergelijkbaars te wachten? Er lijkt steeds vaker betwijfeld te worden dat publiek onderzoek de beste manier is om kennis en innovatie te stimuleren. Er is een hap uit het publieke onderzoeksbudget genomen en aan het bedrijfsleven gegeven, en van het bedrag dat resteert, moet een groter deel worden besteed aan onderzoek dat kennisinstellingen en bedrijven samen doen. Beleidsmakers lijken te denken dat academische vrijheid te weinig oplevert, zoals vijfentwintig jaar geleden de Philips-directie vond dat er te weinig bruikbaars uit het Natlab kwam.

Sommige opkomende landen lijken zelfs nog een paar stappen verder te gaan. Vooral in het Verre Oosten worden hele programma’s afgestemd op de wensen van bedrijven, vertelde Hans Rijns in de vorige editie van Bits&Chips. De CTO van NXP maakte er geen geheim van dat Nederland wat hem betreft ook die kant op moet. UT-collegevoorzitter Victor van der Chijs gaat daar een heel eind in mee: hij wil zijn universiteit de R&D van bedrijven laten overnemen.