Taalgrens

Op de opiniepagina van NRC Handelsblad van 14 oktober stond een bijdrage waarin de auteur zijn beklag deed over de geringe aandacht voor alfawetenschappen terwijl er toch zoveel nuttigs uit is voortgekomen. Hij verwees onder meer naar de Indiase taalkundige Panini uit de vierde eeuw voor Christus, die onderzoek deed dat tot onze moderne computertalen zou hebben geleid. De schrijver doelt hier denk ik op het feit dat sommigen het Backus-Naur-formalisme om een grammatica te noteren ook wel het Panini-Backus-formalisme noemen. Panini en Backus zouden een vergelijkbare formele notatie hebben ontwikkeld.

Toch kan ik de ontwikkelaar van Fortran moeilijk als een alfa zien. Dat was hij ook helemaal niet. Backus was het niet te doen om het beschrijven van iets bestaands, maar om het creëren van iets nieuws. Zijn werk heeft mede de deur geopend voor de enorme ontwikkeling van computertalen. De IEEE beschouwt de eerste Fortran-compiler terecht als een van de tien belangrijkste algoritmes van de twintigste eeuw. Zo makkelijk kunnen alfa‘s zich ons vakgebied niet toe-eigenen.

Ik had zelf nog een andere associatie bij dit verhaal: Panini staat tot Backus als een architect tot een engineer. Panini mag dan baanbrekend werk hebben verricht, er was iemand als Backus nodig om het tot bloei te brengen. Ook de rol van een architect is in de dagelijkse praktijk vaak niet zichtbaar genoeg en zijn invloed wordt niet altijd herkend.