Astron en IBM ontwikkelen gezamenlijk bundelvormercircuit

De Stichting Astronomisch Onderzoek in Nederland (Astron) heeft IBM in de arm genomen om geïntegreerde bundelvormercircuits te ontwerpen en maken voor de SKADS-radiotelescoop. Deze bestaat uit een groot aantal phased-array-tegels. Deze ontvangers bestaan uit een verzameling antennes die hun signalen op zo‘n manier combineren dat ze elkaar in specifieke richtingen versterken of juist uitdoven. Radiotelescopen en radars maken steeds vaker gebruikt van deze technologie. ’Het combineren van de verschillende signalen gebeurt tot nu toe vaak met discrete componenten, maar een geïntegreerd circuit levert minder ruis en heeft een lagere stroomconsumptie‘, vertelt Marco de Vos, R&D-directeur bij Astron. Ook het kostenaspect speelt een rol. ’De truc is om de juiste balans te vinden in welk je domein iets doet. Met grote aantallen antennes moet je die integratie in het RF-domein doen. Het totale kostenplaatje van de discrete componenten loopt flink op.‘

De SKADS-telescoop dient als proefmodel voor de later te bouwen Square Kilometer Array (SKA), die een samengestelde oppervlakte van een vierkante kilometer zal hebben. De circuits combineren verschillende analoge componenten zoals fasedraaiers met digitale verwerkingsonderdelen op 0,13 micrometer siliciumgermaniumtechnologie. Ze werken met een piekfrequentie van meer dan 200 GHz en zullen meerdere uitgangssignalen kunnen genereren, oftewel meerdere kijkrichtringen. De chips zullen hun toepassing vinden in Westerbork en het Franse Nançay.

De ontwikkeling van het circuit loopt sinds oktober vorig jaar. Astron koos voor IBM vanwege de technologische kennis die het bedrijf heeft en het businessmodel om samen nieuwe technologie te ontwikkelen. Daarbij neemt niet een partij de ontwikkeling voor zijn rekening maar werken ontwerpers van beide bedrijven nauw samen. De Vos: ’Juist voor dit soort researchachtige projecten waar je niet precies weet je uit gaat komen, is die samenwerking belangrijk.‘