Is de exponentieel fundamenteel?

Vorige maand was het precies vijftig jaar geleden dat Gordon Moore zijn beroemde observatie publiceerde. Reden voor veel media om stil te staan bij het fenomeen dat zo veel technologische innovaties heeft voortgebracht. Het meest provocatieve stuk over de wet van Moore dat ik al klikkend ben tegengekomen, is echter een paar jaar geleden geschreven. In ‘Was Moore’s law inevitable?’ betoogt Kevin Kelly, voormalig redacteur van Wired, dat aan de observatie een wetmatigheid in natuurkundige zin ten grondslag ligt.

Dat gaat volledig tegen de communis opinio in. Voortdurend wordt benadrukt dat de wet van Moore hooguit vergeleken mag worden met een wet in juridische zin. Door een gedragsverandering van de industrie had hij elk moment zijn geldigheid kunnen verliezen.

Gordon Moore zelf en de man die de wet naar hem vernoemde, Carver Mead, hebben deze notie altijd onderschreven. Voor hen is de wet van Moore een product van economische mechanismen. Toen Moore’s trend voldoende lang geldig bleek, werd het een selffulfilling prophecy. Bedrijven gingen vervolgens van hun onderzoekers en engineers verlangen dat zij het tempo zouden bijhouden, want de concurrent deed dat ook. In de jaren negentig is dit mechanisme geïnstitutionaliseerd met de invoering van de International Technology Roadmap for Semiconductors.