Maaien in de polder

Met interesse las ik de column van Joost Backus in Bits&Chips 5, 2007. Sympathiek vind ik de uitdaging van Joost om verlost te worden uit zijn enge droom. Het lijkt erop dat hij is bevangen door post-Balkiaans cultuurpessimisme. Kijk om je heen en zie hoe Nederland dieper wegzakt in het moeras van de globalisering. Helaas is het tunnelvisie en xenofobie binnenstebuiten. De ondertoon doet mij denken aan begin jaren 80, toen de Japanners ons onder de voet dreigden te lopen met hun vijfde generatie computers en het Tron-project. Hoe Japan er nu voorstaat in de internationale competitie weten we (hopelijk) allemaal en ook de nieuwe tijgers zullen tegen hun eigen grenzen aanlopen.

Net zoals met producten denk ik dat het goed is om als land of regio een paar unieke verkooppunten (USP‘s) te hebben. Silicon Valley na-apen is geen goed plan en is daarom in de laatste drie decennia ook meerdere keren mislukt. Wat zijn dan typisch Nederlandse USP‘s? Het maaiveld, polderen, de goede kennis van de Engelse en Duitse taal bij een groot deel van de bevolking, weinig gevoel voor hiërarchie, eigen initiatief en verantwoordelijkheid dragen.

Om bij het eerste te beginnen, ik ben ervan overtuigd dat toptalent bijna altijd komt bovendrijven, zelfs in een slecht systeem. Toptalent verdwijnt echter naar het buitenland (kijk maar naar onze voetballers), lijdt regelmatig aan zelfoverschatting (ik noem maar geen namen) en is per definitie een kleine groep. Het is beter de briljante visie of ideeën van het toptalent tot bloei te brengen door goede professionals. Als talent normaal verdeeld is, laten we ons dan richten op de bulk en niet op de staart. Zorg dat het onderwijs in de breedte op heel goed niveau is. Vergeet de centres of excellence, selectie aan de poort en meer van die onzin. Zomerschool voor iedereen met motivatie voor aanvang van hbo en universiteiten brengt meer rendement. Kortom, maaien in de polder, maar de machine niet te kort afstellen.