Overkill aan standaardisatie

Wanneer ik een lezing geef, vraag ik het publiek vaak wie er met de software van de eigen organisatie naar Mars durft te vliegen. Een retorische vraag, blijkt keer op keer. Dat geeft een mens toch te denken. En wanneer ik vraag of ze zich veilig zouden voelen in een auto met software van eigen fabricaat, wordt er slechts gegrinnikt. Even voor de goede orde: software bepaalt in steeds hogere mate de functionaliteit van een moderne auto. Probeer maar eens een scherpe bocht te maken op nat wegdek. Software neemt de besturing geheel over. Een prettige gedachte?

De laatste jaren heb ik veel werk in de Duitse automotive-industrie. En daar gebeurt gelukkig veel om te komen tot een betere beheersing van productontwikkeling. De grote autofabrikanten (Audi, BMW, Daimler, Porsche, Volkswagen) zetten druk op hun toeleveranciers (Bosch, Harman Becker, Siemens) om zich te houden aan allerlei standaarden en procesmodellen. Fantastisch! En waar gaat het dan allemaal over? Wel, op het gebied van standaarden scoort Iso erg hoog met 9001 (kwaliteitssysteem), 16949 (9001 voor automotive) en 61508 (veiligheid). Op het gebied van procesmodellen wordt intern meestal met CMMI gewerkt, de autofabrikanten gebruiken liever Automotive Spice. De toeleveranciers werken zich uit de naad om aan alle eisen te voldoen. Gelukkig hebben ze af en toe ook nog tijd over voor productontwikkeling. En om alle eisen naar hun eigen toeleveranciers door te spelen.

Ik zal het maar eerlijk zeggen: naar mijn mening is dat gegooi met standaarden en procesmodellen behoorlijk doorgeschoten. Zinvol zijn ze zeker, maar niet in de mate waarin ze nu aandacht krijgen. En we moeten ons zeker niet laten platbombarderen met allerlei eisen vanuit totaal verschillende hoeken. Minder en gestroomlijnder zou geen overbodige luxe zijn. Waar gaat het uiteindelijk om? Het ultieme doel is niets anders dan het verhogen van productiviteit en verbeteren van kwaliteit: betere output tegen lagere kosten. Dat kunnen we echter niet alleen maar bereiken door het opleggen van een stevig eisenpakket. Uiteindelijk draait het om de kwaliteit van het product zelf en daar kijken fabrikanten maar mondjesmaat naar. Ontwikkelaars genieten een ongekend hoge vrijheid bij het schrijven van software (licht uit). Vervolgens gaat er veel aandacht uit naar het testen (licht weer aan) in de veronderstelling dat je daarmee de kwaliteit kunt verhogen. Helaas, je kunt hooguit evidente fouten opsporen, de uiteindelijke dekkingsgraad is per definitie laag.