N.M. vraagt:
Ik ben software-ingenieur bij een detacheringbureau en als zodanig op een opdracht gezet bij een grote machinebouwer. Toen ik bij het bureau in dienst trad, moest ik niet alleen een arbeidsovereenkomst inclusief een normaal concurrentiebeding tekenen, maar ook een aparte overeenkomst met naast standaard IP-bepalingen en geheimhoudingseisen een speciaal concurrentiebeding. Hierin staat dat het verboden is tijdens of binnen een jaar na beëindiging van mijn werkzaamheden voor het bedrijf te werken bij een aantal met name genoemde bedrijven in het marktsegment van de opdrachtgever. Persoonlijk vind ik dit een beetje vreemd. Het beperkt me namelijk ernstig in mijn toekomstige opdrachten.
Nog gekker is, dat behalve ikzelf, alleen mijn werkgever het beding heeft ondertekend. En dat terwijl het contract op het briefpapier van de opdrachtgever staat en zij als partij bij de overeenkomst wordt genoemd. Ofschoon het wel een beetje verwarrend overkomt, lijkt me het beding wel relevant. Ik heb het immers getekend. Dat maakt het toch rechtsgeldig?
De headhunter antwoordt:
Met jouw vraag raak je het hart van alle zogenaamde schil- en detacheringconstructies. Bedrijven kiezen voor detachering om competenties flexibel in te kunnen zetten, waarbij de inhuurkrachten andere arbeidsvoorwaarden en andere rechten hebben dan het eigen personeel. Anderzijds worden deze inleenkrachten wel gebonden aan een geheimhoudingsbeding en een concurrentiebeding. De reden hiervoor ligt voor de hand: je komt met vertrouwelijke gegevens in aanraking en die mogen niet op straat komen te liggen. En omdat je de facto werkt aan essentiële technologie voor het bedrijf, wil het natuurlijk voorkomen dat je je opgedane inzichten bij de directe concurrent in de praktijk gaat brengen.
Nu is hier dus niets bijzonders aan de hand, zul je zeggen. Een geheimhoudingsbeding valt immers onder de contractsvrijheid en dat geldt toch ook voor het concurrentiebeding? Dat eerste klopt, maar het concurrentiebeding is aan regels gebonden. In de wet is hier een speciale regeling opgenomen in artikel 653 Boek 7 BW. Hierin staat onder meer dat het beding tussen de werkgever en de werknemer slechts geldig is indien beide partijen dit schriftelijk zijn overeengekomen.
Wat betekent dit voor het door jou getekende beding? Niet te ontkennen valt dat het beding schriftelijk is overeengekomen tussen een werkgever en een werknemer. Dit beding raakt echter niet de concurrentie met jouw werkgever, maar met een klant van het bedrijf. Dat lijkt mij niet in overeenstemming met het systeem van de wet. Met het bedrijf dat je niet mag ’beconcurreren‘ ben je namelijk niets overeengekomen. Hij is geen partij bij de overeenkomst en kan dus ook geen nakoming vorderen in rechte. Als dat beding echter niet rechtsgeldig is, kan jouw werkgever evenmin nakoming vorderen. Consequentie zou zijn dat medewerkers van detacheringbureaus niet gebonden zijn aan dergelijke bedingen.
Overbodig te zeggen dat noch detacheringbureaus noch hun klanten blij zouden zijn met concrete jurisprudentie in deze richting. Ze kunnen gerust zijn, die is er nu nog niet. In vergelijkbare zaken heeft de rechter evenwel altijd streng geoordeeld over dit soort beperkingen van de persoonlijke vrijheid. Toch verwacht ik niet dat de zaak snel voor een rechter zal verschijnen. De wereld is te klein en het risico te groot dat je elkaar nog eens tegenkomt in detacheringland. Daarbij komt dat advocaten in een dergelijke zaak snel voor een schikking zullen kiezen, die de status-quo handhaaft.
