J.L. vraagt:
Ik kom uit China en heb onlangs mijn masterstitel in Nederland gehaald in de elektrotechniek. Bij mijn eerste sollicitatie kreeg ik meteen een aanbieding. Het bedrijf wilde dat ik direct een conceptovereenkomst tekende. Ik twijfelde omdat ik nog meer sollicitaties had lopen. De personeelschef legde zich daar niet bij neer en bleef maar aandringen. Als ik niet tekende, zou het aanbod zijn geldigheid verliezen. Omdat het wel een technisch interessante baan is, heb ik uiteindelijk toch mijn handtekening gezet. Het was tenslotte nog maar een concept. Bovendien gaat de overeenkomst pas in nadat de kennismigrantenprocedure is afgerond.
Ook bij mijn volgende sollicitatiegesprek waren ze erg enthousiast over mij. Ik kreeg een aanbieding die aanzienlijk beter was dan degene die ik heb ondertekend. In hoeverre ben ik nu aan het getekende contract gebonden? In de conceptovereenkomst staat geen proeftijd of opzegtermijn. Is het mogelijk dat het eerste bedrijf een schadevergoeding eist als ik bij het tweede bedrijf in dienst treed?
De headhunter antwoordt:
De hoofdregel is dat je gehouden kunt worden aan je woord. Zijn de afspraken op papier gezet en door beide partijen ondertekend, dan staat de inhoud van de overeenkomst vast. In beginsel – want er zijn een aantal omstandigheden in deze zaak die hierin verandering brengen.
Je hebt je waarschijnlijk niet gerealiseerd dat je niet zomaar onder de overeenkomst uit kunt. Door de op jou uitgeoefende druk om te ondertekenen heb je een aantal essentiële zaken over het hoofd gezien. Er staat namelijk geen proeftijd of opzegtermijn vermeld in de brief. Doordat er boven de brief ’conceptovereenkomst‘ staat, verkeerde je bovendien in de veronderstelling dat je nog niet definitief gebonden was. Verder speelt het gegeven dat je buitenlander bent een rol. Hoe kun jij nu op de hoogte zijn van de nuances van het Nederlandse arbeidsrecht? De personeelsmanager had je moeten informeren over de mate van binding die je aanging. Door dit niet te doen, maakte hij misbruik van de omstandigheden. In de praktijk zal de juridische constellatie vermoedelijk geen rol spelen. Ik adviseer je het bedrijf op zeer korte termijn te laten weten dat je afziet van het arbeidscontract. Een eenvoudig e-mailtje lijkt mij het beste. Vertel dat je te snel hebt getekend en dat het de verkeerde keus was. Bied je verontschuldigingen aan. Het is niet raadzaam om dit in een persoonlijk gesprek te gaan vertellen en te vermelden dat je een andere baan hebt gevonden. Naar verwachting zullen ze teleurgesteld zijn. Opstarten van een juridische procedure met een zeer beperkte kans op succes lijkt erg contraproductief. Naar verwachting zullen ze het praktisch oplossen en bij jou informeren naar studiegenoten die nog geen nieuwe baan hebben gevonden.
De kans is klein dat een rechter je – in het kwade geval van een procedure – zou veroordelen tot een schadevergoeding. Welke schade hebben ze geleden? Je bent immers nog niet begonnen met je werkzaamheden. Wanneer ze echter al visitekaartjes hebben laten drukken of een lease-auto hebben besteld, dan ligt het anders. Aanwezigheid van het proeftijdbeding is dan doorslaggevend voor de kans op succes van de procedure.
Er is overigens nog een andere reden waarom het raadzaam is zo snel mogelijk actie te ondernemen naar het bedrijf. Doordat jij kennismigrant bent, kunnen aanvraagprocedures van een verblijfsvergunning elkaar kruisen en in de weg gaan zitten. De IND zal het namelijk niet begrijpen dat twee werkgevers voor jou een verblijfsvergunning aanvragen. Hierdoor kan de aanvraag van het bedrijf van jouw keuze aanzienlijke vertraging oplopen. Daar zit niemand op te wachten.
