Innovatiestroop

Het streven om van Europa in 2010 de meest concurrerende kenniseconomie te maken, is verworden tot een gênante vertoning. Het is 2006 en de tien jaar die de EU zich daar in 2000 voor gaf, zit er voor de helft op. Van het voornemen is nog weinig terechtgekomen. Wat research en wetenschap betreft, is Europa intussen het pispaaltje van de wereld. ’We hebben het over de opkomst van Azië en de problemen waar Amerika mee kampt, maar de economische neergang van Europa zou wel eens de belangrijkste ontwikkeling van het komende decennium kunnen worden‘, schrijft Fareed Zakaria, columnist van Newsweek.

Jammer genoeg vormt Nederland geen uitzondering. Het kabinet-Balkenende heeft de mond vol van innovatie en kenniseconomie, maar structureel investeren, ho maar. De situatie is pijnlijk. Terwijl hoge bestuurders van bedrijven en kennisinstellingen publiekelijk innovatiestroop smeren op de monden van de Haagse mores, zakt de Nederlandse kenniseconomie verder weg in het moeras van regelzucht en de hapsnap kruimelfinanciering die wetenschappers niet in staat stelt om structureel ergens de schouders onder te zetten.

Wie had kunnen denken dat het welvarende Nederland met zijn kenniseconomie ooit stevig op de vingers zou worden getikt door een hoge ambtenaar uit Brussel? Toch gebeurde het, begin deze maand in Den Haag. De Europese commissaris voor wetenschap en research Janez Potoènik vertelde op het instituut Clingendael dat Nederland ver achterblijft bij de doelstelling die regeringsleiders in 2002 in Barcelona afspraken. Tot 2010 zouden ze de gezamenlijke investeringen van overheid en bedrijfsleven opvoeren tot 3 procent van het nationale inkomen. De EU-landen komen niet verder dan gemiddeld 1,9 procent. Nederland zit op 1,7 procent. Voor de VS en Japan ligt de R&D/GPD-verhouding op respectievelijk 2,6 en 3,2 procent.