M.P. vraagt:
Onlangs kreeg ik een baan aangeboden bij een start-up in de hightech. Omdat ik redelijk ben uitgekeken bij mijn huidige werk, had ik daar wel oren naar. Na twee sollicitatierondes was ik zelfs erg enthousiast geworden. Het past helemaal in mijn straatje en ook alle gesprekken waren stuk voor stuk bijzonder plezierig.
Maar wat schetst mijn verbazing? Gisteren ontving ik een keiharde afwijzing. Ik zou niet in het team passen, geen initiatief tonen en niet zelfstandig kunnen werken. Er zou geen enkele klik met me zijn. Ze vinden bovendien dat ik beter voor een groot bedrijf zou kunnen werken.
Ik begrijp eerlijk gezegd niet veel van de kritiek. Ik herken me er totaal niet in. Natuurlijk heb ik wel een paar nerdentrekjes, maar dat hadden ze daar allemaal. Ik ben echt niet contactgestoord. Ik werk ook al jaren zelfstandig als senior engineer, en altijd naar volle tevredenheid van mijn baas. Ligt het aan mij?
De headhunter antwoordt:
Die vraag is niet zo eenvoudig te antwoorden. Jouw geval staat niet op zichzelf. Het komt vaker voor dat kandidaten in de veronderstelling verkeren een fantastische interviewronde te hebben gehad en daarna tot hun grote verbazing en teleurstelling worden afgewezen. ’Past niet in het team‘ is dan een vaak gehanteerde reden, die moeilijk weerlegbaar is vanwege een hoge mate van subjectiviteit.
Van jou wordt bovendien gezegd dat je geen antwoord hebt op de vraag hoe je te werk zou gaan bij kernverantwoordelijkheden in de vacante positie. Dit is een ernstig verwijt. Als dat waar is, maakt het je per definitie ongeschikt voor de functie. Merkwaardig genoeg achten ze je technisch volkomen capabel. Ze stellen echter van jou niet het gewenste antwoord te krijgen op de vragen hierover.
Wanneer ik hier eens over nadenk, vermoed ik dat de interviewers een belangrijke gesprekstechniek niet hebben toegepast. Deze staat bekend als LSD: luisteren, samenvatten en doorvragen. Als ze jouw antwoord op de vraag voor jou hadden samengevat (’Begrijpen we het goed dat jij vindt dat…‘), dan had je daarop kunnen reageren en was het gesprek transparant geweest. Het had je geconfronteerd met de conclusie die ze trekken na analyse van je antwoord. Als ze vervolgens hadden geluisterd naar jouw reactie en daarop hadden doorgevraagd, was het gesprek op een hoger niveau gekomen. Door dit niet te doen, laten de interviewers naar mijn mening zien dat ze niet de allersterkste communicatieve vaardigheden hebben.
Dit is geen verwijt aan de interviewers; dit is een gegeven. Het is zelden zo dat een team van technisch specialisten uitblinkt in sociale en communicatieve vaardigheden. Vaker zitten er wat eigenwijze en soms zelfs eigengereide personen in. Wanneer ze vaststellen dat de kandidaat ook aan deze kwalificatie voldoet, zou het juist meer voor de hand liggen om te zeggen: ’Join the club.‘ Zeker wanneer je over schaarse technische skills beschikt die van groot belang zijn voor het bedrijf.
Je moet je realiseren dat deze zaak ook zeker niet aangenaam is voor de vacaturehouder. Wanneer hij tijdens een evaluatieronde hoort dat alle mensen die met jou hebben gesproken, vertellen geen enkele klik met jou te krijgen, dan heeft hij eigenlijk geen andere keuze dan jou af te wijzen. Hij moet deze mening van zijn medewerkers respecteren, of hij het leuk vindt of niet. Het antwoord op je vraag is dus eigenlijk: ’Ja, het ligt aan jou, maar zeker ook aan hen.‘
