Astron ontwikkelt datamonster voor Square Kilometre Array

Astron heeft het hart ontwikkeld van de nieuwe supercomputer voor de Square Kilometre Array (Ska), de grootste en meest gevoelige radiotelescoop ter wereld. In West-Australië komen hiervoor 130 duizend kleine antennes te staan, verdeeld over 512 velden. Elke seconde produceren de voelsprieten één petabit aan data. Het Gemini-computerbord, waar Astron aan werkt met het Australische onderzoeksinstituut Csiro, gaat deze gegevens verwerken.

Dankzij de nieuwste fpga van Xilinx kan het Gemini-bord enorme hoeveelheden data onafgebroken verwerken. Hier is wel veel energie voor nodig, die wordt omgezet in warmte. Om de fpga te koelen, heeft Astron een speciaal waterblok ontwikkeld. ‘Het water voert de warmte direct af naar een koele plaats diep onder de grond van de Australische woestijn’, vertelt Gijs Schoonderbeek, ingenieur bij het Nederlandse instituut voor radioastronomie. ‘Dit koelt beter dan traditionele luchtkoeling. Bijkomend voordeel is dat het energieverbruik lager is als de fpga koeler is.’

Voor de Ska in Australië komt er uiteindelijk een supercomputer met in totaal 288 Gemini-borden. ‘Na combinatie van de gegevens per antenneveld moet de supercomputer in totaal 5,8 terabit per seconde aan data verwerken’, legt Schoonderbeek uit. ‘Ter vergelijking: de Amsterdam Internet Exchange, het grootste internetknooppunt van Nederland, heeft een gemiddelde datastroom aan de ingang van 3,4 terabit per seconde.’