Met een apparaat dat individuele cellen kan isoleren hopen Twentse onderzoekers kankerdiagnostiek verder te kunnen verbeteren. Het systeem is een van de verbeteringen die promovendus Joost Swennenhuis aanbracht in het Cellsearch-proces van hoogleraar Leon Terstappen. Dat richt zich op zogenaamde circulerende tumorcellen (ctc’s), cellen die loslaten van de tumor en in de bloedbaan terecht komen. Deze cellen spelen een sleutelrol in het uitzaaien van de tumor en kunnen inzicht geven in het verloop van de ziekte. Swennenhuis promoveerde afgelopen vrijdag op het onderwerp.
Ctc’s zijn relatief zeldzaam en daardoor lastig te isoleren uit alle andere cellen in het bloed. Het Cellsearch-proces gebruikt antilichamen om ze met ijzerdeeltjes te bekleden, waarna het monster met magneten gezuiverd wordt. Het resultaat bevat nog steeds veel andere cellen, met name witte bloedcellen, maar is zuiver genoeg om via een ander proces in te zoomen op individuele cellen.
De gebruikelijke methoden zijn echter traag, bewerkelijk of leveren een groot verlies op. Swennenhuis’ alternatief bestaat uit een lithografisch geproduceerde chip waarin 6400 putjes zijn aangebracht, elk met een porie in de bodem. De vloeistof met de cellen wordt via een onderdruk door die poriën heen gezogen. Op het moment dat er een cel in een putje terechtkomt, blokkeert die de porie en daarmee de vloeistofstroom. Daardoor komen alle cellen in een apart putje terecht. Vervolgens kan een automatische microscoop de putjes een voor een bekijken. Als een tumorcel herkend wordt, prikt het apparaat de bodem van het putje met een naald door en valt de cel in een standaard kweekbakje voor genetische analyses.
This article is exclusively available to premium members of Bits&Chips. Already a premium member? Please log in. Not yet a premium member? Become one for just €20 for the first year and enjoy all the benefits.
